Project De Roze Wolk

Medewerkers van homodisco De Roze Wolk en homocafé De Wolkenkrabber in 1985 voor de ingang van De Wolkenkrabber op de Oudegracht 47 in Utrecht

Een boek, een tentoonstelling en mogelijk een film brengen ‘gay life’ in Utrecht uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw weer tot leven. Centraal staat homodisco De Roze Wolk, een begrip in de stad Utrecht en ver daarbuiten. Ze was de eerste commerciële homodisco in Utrecht en was bijna een kwart eeuw een hotspot (1982-2006). Een bonte stoet van homo’s, lesbo’s, bi’s, transgenders, travestieten en hetero’s, daalden wekelijks de trap af naar de werfkelders om te dansen, te flirten en te feesten. Twee jaar na De Wolk opende homocafé De Wolkenkrabber (1984-2006) aan de gracht met grotendeels hetzelfde publiek en dezelfde formule: ‘out en proud’.

Een bijzonder tijdperk

De kwart eeuw dat de Wolk bestond, is een bijzonder tijdperk. De LHBT-gemeenschap feestte, was vrolijk en optimistisch, maar er was eigenlijk helemaal geen reden voor optimisme. Er was veel geweld tegen LHBT met de Roze Zaterdag van 1982 in Amersfoort als dieptepunt. Er was veel discriminatie en uitsluiting. De dodelijk ziekte aids kostte vele levens. In de loop van de jaren werd het beter: aids veranderde in een chronische ziekte; er kwam bescherming tegen discriminatie; openstelling van het huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht en steeds meer draagvlak voor gelijke rechten voor iedereen.

Het homo-uitgaansleven in Utrecht werd volwassen. Er waren meer kroegen en in 1996 organiseerde de roze beweging haar eerste festival, het MidZomerGracht Festival. Voor veel festiviteiten was De Roze Wolk de bakermat. De EuroGames kwamen naar Utrecht, met 3.000 deelnemers en 20.000 bezoekers, het grootste Utrechtse sport- en cultuurevenement in 2005. Kunst in de Wolken bood jarenlang een podium aan jonge kunstenaars.

Na de eeuwwisseling veranderde het uitgaansleven. Discotheken raakten uit en werden verruild voor grote dancefeesten en festivals. Vrijwilligers organiseerden steeds vaker LHBT-feesten in Utrecht. Internet was inmiddels een virtuele datingplek en een homodisco voor een flirt en een date was niet meer nodig. Steeds meer ‘hetero-gelegenheden’ richten zich op beide doelgroepen. Het Wolkbezoek liep langzaam terug en in 2006 moesten de Wolk en de Krabber de deuren sluiten.

Belangrijke rol

In het leven van duizenden Utrechtse LHBT speelde De Roze Wolk een belangrijke rol. Ze zetten er hun eerste stappen in het homoleven. Ze dansten, feestten, flirtten. Ze vonden relaties en verloren ze weer. Ze hebben gezien hoe aids om zich heen greep. Ze hebben ook de openstelling van het huwelijk voor homo’s en lesbo’s gevierd en ze hebben gefeest op het MidZomerGracht Festival. De bezoekers en werknemers van toen zijn nu tussen de 40 en 70. Ze hebben maatschappelijke carrières gemaakt en sommige zijn al met pensioen. Sommige zijn getrouwd met de partner die ze in de Wolk voor het eerst zagen. Anderen zijn (weer) alleen.  Opmerkelijk is dat velen van hen actief zijn gebleven in de LHBT-beweging. Als je met hen over De Roze Wolk praat komen er vele verhalen naar boven. Over geluk en verdriet. Geweld en liefde. En ook over die ene hit waarop ze avondenlang gedanst hebben. Telkens als ze die muziek weer horen zijn ze even terug in De Wolk.

Boek en tentoonstelling

Het project De Roze Wolk brengt de geschiedenis van homodisco De Roze Wolk in beeld: in een boek en een tentoonstelling en we onderzoeken nog of een film ook mogelijk is. De onderdelen geven samen een beeld van het LHBT-leven in de stad Utrecht in de laatste twee decennia van de vorige eeuw en de eerste van deze eeuw en natuurlijk van de betekenis van De Roze Wolk hierin. Het boek biedt een zo compleet mogelijke geschiedenis van De Wolk, haar medewerkers, bezoekers, feesten, muziek en leefstijlen; geplaatst in de context van de homo-emancipatiegeschiedenis. De tentoonstelling brengt de kwart eeuw De Wolk in beeld en geluid tot leven. Onderzocht wordt of een documentaire over de betekenis van de Wolk voor bezoekers en medewerkers nog meer zal toevoegen.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest